II Forum Szkoleniowców Pozytywnych
W przedostatni weekend maja 2009 roku do Polski, na zaproszenie fundacji Psia Wachta, przyjechała włoska trenerka psów Alexa Capra. Alexa od 20 lat szkoli psy i obecnie prowadzi szkołę o nazwie Gentle Team. Sławę zdobyła dzięki programowi EX-COMBATTENTI – programowi rehabilitacji pit bulli używanych do walk. W Polsce Alexa najpierw przez 2 dni uczestniczyła jako instruktor prowadzący w II Forum Szkoleniowców Pozytywnych, w czasie którego dzieliła się swoją olbrzymią wiedzą i doświadczeniem z naszymi szkoleniowcami, a następnie poprowadziła wykład Testy behawioralne w procesie adopcji, skierowany do pracowników schronisk i osób zajmujących się ratowaniem psów w potrzebie.
Ideą Forum Szkoleniowców Pozytywnych jest wspieranie osób, które prezentują etyczne podejście do pracy z psami. W II Forum wzięło udział 13 osób razem ze swoimi psami. Pierwszego dnia Alexa zaprezentowała między innymi, w jaki sposób przy pomocy klikera pracuje z psami nad umiejętnościami emocjonalnymi psów, ucząc je skupiania się na zadaniu, opanowywania frustracji czy wypracowywania strategii radzenia sobie w stresujących sytuacjach. Drugiego dnia Alexa poświęciła czas każdemu uczestnikowi, pomagając rozwiązać indywidualne problemy szkoleniowe, a także oceniając relację pomiędzy psem a przewodnikiem.
Podejście Alexy do wielu kwestii szkolenia psów bardzo nas zaskoczyło, oczywiście na korzyść. Alexa na przykład uważa, że do pewnego stopnia trzeba pozwolić psom być psami i prezentować zachowania, które wynikają z ich osobowości. Jako przykład podała psa, który uwielbia skakać na ludzi. Hamowanie tej skłonności wcale nie jest według Alexy najlepszym rozwiązaniem, ponieważ odbija się negatywnie na psychice psa. O wiele lepiej jest nauczyć tego psiaka, by w chwili, gdy chce skoczyć na obcą osobę (co oczywiście nie jest dobrze widziane w społeczeństwie) skoczył na przewodnika, robiąc to, co chciałby w tym momencie zrobić. Gdy zrozumieliśmy ten punkt widzenia Alexy stało się dla nas jasne, że jej stwierdzenie, że nasze psy są wyjątkowo grzeczne, które początkowo uznaliśmy za komplement, miało również swoje drugie dno...
Bardzo ciekawy jest stosowany przez Alexę podział umiejętności psa na cztery kategorie:
- socjalne (interakcja z innymi osobnikami);
- fizyczne (pływanie, skakanie, itp);
- umysłowe (reagowanie na bodźce, koncentracja, elastyczność);
- emocjonalne (ekscytacja, podniecenie, frustracja, stres, strach, agresja).
Czasami pies nie wykonuje jakiegoś ćwiczenia nie dlatego, że nie posiada odpowiednich umiejętności fizycznych czy umysłowych, lecz dlatego, że brakuje mu umiejętności emocjonalnych.
Alexa nie uczy szczeniąt posłuszeństwa, a siad uważa za jedno z najtrudniejszych ćwiczeń i tym samym, najgorszych dla szczeniąt i młodych psów. Uczenie szczeniąt takich ćwiczeń jak „siad-zostań“ uważa wręcz za okrucieństwo, gdyż jej zdaniem, mimo, że psiak jest zdolny umysłowo nauczyć się tego ćwiczenia i zdolny fizycznie, by je wykonać, to absolutnie brakuje mu umiejętności emocjonalnych, by znieść widok oddalającego się właściciela i nie móc za nim podążyć. Nigdy nie socjalizuje też psów na smyczach, gdyż jej zdaniem tworzy to jedynie frustrację u zwierząt i jest przyczyną zachowań, które określane są jako "agresja smyczowa". Według Alexy, pierwszy rok życia psa należy poświęcić na poznanie jego osobowości i naturalnych skłonności oraz na budowanie więzi. Alexa absolutnie nie stara się nie blokować "złych" zachowań u psów, gdyż jej zdaniem takie zachowania mogą służyć jako miara do oceny psychiki psa oraz jego postępów szkoleniowych.
Największym jednak zaskoczeniem było dla nas chyba to, że Alexa ma szalenie wysoki poziom etyki pracy z psami, a jednocześnie nie unika najtrudniejszych kwestii związanych z pracą z psami – rehabilitacji psów agresywnych i szkolenia sportowego. Sama aktywnie uczestniczy w zawodach obedience i szkoli psy do IPO i mondioringu. A wszystko to robi klikerowo, bez użycia smyczy, przy całkowitym odrzuceniu kar i z uwzględnieniem stresu psa.
